Waarom veel hoogbegaafden zich vervelen op het werk (en wat je eraan kunt doen)

Je hebt een goede job. Je collega’s zijn vriendelijk. Je verdient voldoende. Toch betrap je jezelf erop dat je steeds vaker vacatures bekijkt. Niet omdat er iets fundamenteel mis is met je huidige job, maar omdat je voelt dat er iets ontbreekt.

Je mist uitdaging, ziet voortdurend hoe processen efficiënter kunnen en bent vaak al klaar terwijl anderen nog volop bezig zijn. Misschien vraag je je zelfs af waarom jij nooit écht tevreden lijkt te zijn.

Voor veel hoogbegaafde volwassenen is verveling op het werk geen luxeprobleem, maar een echte energielek. Wanneer je talenten onvoldoende worden aangesproken, kan dat leiden tot frustratie, demotivatie, stress of zelfs een bore-out.

Zeker wanneer je zelf niet weet dat je hoogbegaafd bent, of wanneer je een verkeerd beeld hebt van wat hoogbegaafdheid inhoudt, kan het voelen alsof het probleem bij jou ligt. Misschien hoor je een kritisch stemmetje zeggen:

“Iedereen rondom mij kan dit toch gewoon? Waarom lukt mij dat dan niet?”

Of misschien denk je dat je gewoon te snel verveeld raakt of te veel verwacht. Terwijl er soms iets anders speelt: je werkomgeving sluit misschien onvoldoende aan bij de manier waarop jij denkt, leert en werkt.

Wanneer je talent onvoldoende wordt benut

Hoewel geen twee hoogbegaafde mensen hetzelfde zijn, herkennen veel hoogbegaafde volwassenen zich in bepaalde behoeften en eigenschappen, zoals:

• behoefte aan complexiteit en uitdaging;
• snel verbanden kunnen leggen en het grotere geheel zien;
• een sterke nieuwsgierigheid en behoefte om bij te leren;
• nood aan autonomie en vertrouwen;
• creatief en vernieuwend kunnen denken.

Wanneer je in een werkomgeving terechtkomt waarin je deze kwaliteiten mag inzetten, kan dat veel energie geven. Je blijft groeien, voelt voldoening en ervaart dat je een waardevolle bijdrage levert.

Wanneer je daarentegen langdurig taken uitvoert die weinig beroep doen op je talenten, kan er een energielek ontstaan. Je bent aanwezig op je werk, maar voelt je mentaal onvoldoende geprikkeld.

Werk je onder je niveau?

Onder je niveau werken betekent niet noodzakelijk dat je een functie uitvoert waarvoor je “te hoog opgeleid” bent. Het gaat vooral over de mate waarin jouw talenten, manier van denken en behoefte aan uitdaging worden aangesproken.

Mogelijke signalen zijn:

• je stelt taken steeds vaker uit;
• je hebt moeite om gemotiveerd te blijven;
• je voelt je moe na een werkdag, ook al was het werk niet bijzonder zwaar;
• je maakt slordigheidsfouten door verveling of gebrek aan uitdaging;
• je werkt op automatische piloot;
• je hebt het gevoel dat je meer zou kunnen bijdragen;
• je denkt regelmatig aan een andere job, zonder precies te weten wat je zoekt.

Deze signalen betekenen niet automatisch dat je verkeerd zit. Ze kunnen wel een uitnodiging zijn om te onderzoeken wat jij nodig hebt om opnieuw energie uit je werk te halen.

Verveling is niet hetzelfde als luiheid: wanneer ontstaat een bore-out?

Verveling op het werk wordt vaak gezien als een luxeprobleem. Toch kan langdurige onderprikkeling erg belastend zijn. Wanneer je langere tijd weinig uitdaging ervaart en je talenten onvoldoende kunt inzetten, kan er een bore-out ontstaan.

Een bore-out gaat verder dan “je vervelen”. Je kunt bijvoorbeeld moeite krijgen om jezelf te motiveren, gaan twijfelen aan je eigen kwaliteiten of uitgeput thuiskomen ondanks een relatief rustige werkdag.

Voor hoogbegaafde mensen kan dit extra verwarrend zijn. Vaak zijn zij gewend om snel te leren, complexe problemen op te lossen en nieuwe uitdagingen aan te gaan. Wanneer een werkomgeving daar weinig beroep op doet, kan het voelen alsof hun talenten niet meer nodig zijn.

Een bore-out betekent niet dat je lui bent of ondankbaar bent voor je job. Het is vaak een signaal dat er een verschil is ontstaan tussen wat jij nodig hebt om energie te krijgen en wat je werk momenteel biedt.

Waarom een nieuwe job niet altijd de oplossing is

Veel hoogbegaafde mensen veranderen regelmatig van job. Een nieuwe functie kan in het begin opnieuw energie geven: er valt veel te leren, er zijn nieuwe uitdagingen en je krijgt nieuwe prikkels. Maar wanneer de leercurve afvlakt, kan hetzelfde gevoel terugkomen.

Dat betekent niet dat je telkens de verkeerde keuze maakt. Het kan betekenen dat je nog onvoldoende zicht hebt op de omstandigheden waarin jij optimaal functioneert.

Vooraleer je een nieuwe job zoekt, kan het daarom waardevol zijn om stil te staan bij vragen zoals:

• Krijg ik voldoende uitdaging?
• Kan ik blijven leren en mezelf ontwikkelen?
• Heb ik voldoende autonomie?
• Is er ruimte voor initiatief en creativiteit?
• Worden mijn talenten gezien en benut?
• Kan ik binnen mijn huidige organisatie nieuwe uitdagingen opnemen?
• Voel ik mij gesteund door mijn leidinggevende?

Soms ligt de oplossing inderdaad in een andere job. Maar soms kan een verandering binnen je huidige context al een groot verschil maken: meer verantwoordelijkheid, andere taken, een nieuw project, meer autonomie of een opleiding.

Herken je jezelf hierin?

Misschien voel je dat je meer in je hebt dan je vandaag kunt inzetten, maar weet je niet goed waar het precies wringt. Je vraagt je misschien af of je op zoek moet naar een andere job, of dat er binnen je huidige werkcontext nog mogelijkheden zijn.

Loopbaanbegeleiding kan helpen om opnieuw helderheid te krijgen. Samen onderzoeken we welke talenten, waarden, behoeften en werkomstandigheden voor jou belangrijk zijn. Niet alleen om te ontdekken welke job bij je past, maar vooral om te begrijpen in welke omgeving jij tot je recht komt.

Want een passende loopbaan gaat niet alleen over wat je kunt, maar ook over wat jou energie geeft.